Przez długi czas Gdańsk był postrzegany w Polsce jako tylko miasto portowe, które pomagało utrzymać stosunki logistyczne z innymi krajami. Z tego powodu władze miasta nie spieszyły się z założeniem Uniwersytetu, ponieważ wierzyły, że w mieście jest tylko tyle. Wtedy wszystkie potrzeby edukacyjne zaspokajało Gdańskie Gimnazjum Akademickie — pisze strona gdansk1.one. Ale jak powstał uniwersytet w mieście? W tym materiale opowiemy bardziej szczegółowo o otwarciu instytucji szkolnictwa wyższego na wybrzeżu morskim.
Przesłanki
Pod koniec XIX wieku w Gdańsku zaczęły rodzić się rozmowy o potrzebie utworzenia instytucji szkolnictwa wyższego w granicach miasta. Jednak zwolennicy założenia uniwersytetu nie byli na tyle wpływowi, aby zrealizować swoje plany. Najpierw w 1904 roku w mieście została otwarta Wyższa Szkoła Techniczna, która później zaczęła cieszyć się wielką renomą w Europie. Oprócz kursów politechnicznych placówka ta miała wydział humanistyczny, gdzie studenci mieli możliwość pisania prac z literatury, językoznawstwa i historii. Również w ramach tej szkoły w Gdańsku zaczęła się formować prawdziwie aktywna polska młodzież.
Po II wojnie światowej nigdy nie powstał idealny moment na otwarcie Uniwersytetu w Gdańsku. Władze miały wtedy inne priorytety, jednak instytucja szkolnictwa wyższego mogłaby pozytywnie wpłynąć na odrodzenie rozwoju naukowego, kulturalnego i literackiego miasta. Potrzeba skoncentrowania wysiłków na odbudowie portów i ożywieniu gospodarki morskiej również odrzuciła pomysł utworzenia Uniwersytetu.
W 1946 roku w Gdańsku rozpoczęła działalność Wyższa Szkoła Pedagogiczna, która w przyszłości stała się częścią Uniwersytetu Gdańskiego. Proces nauczania i aktywność badawcza w tej instytucji była bardzo niska, ponieważ było to spowodowane brakiem doświadczonej kadry. Nie tylko poziom naukowy kadry pozostawiał wiele do życzenia, ale także słaba baza materialna, brak pomocy dydaktycznych i trudności mieszkaniowe były przyczyną dość powolnego rozwoju oświaty w Gdańsku.
Drugą instytucją, która dała początek Uniwersytetowi gdańskiemu, była wyższa Szkoła Ekonomiczna w Sopocie. Zaczęła działać w 1945 roku. Początkowo studiowało tam tylko 300 studentów, jednak po kilku latach ich liczba wzrosła dziesięciokrotnie. W sumie pod koniec lat 60. co dziesiąty student ekonomii w Polsce studiował na Uniwersytecie w Sopocie. Niewątpliwie przyczyniło się to znacząco do wzmocnienia więzi gospodarczych Polski z morzem, stworzenia podstaw gospodarki morskiej i jej szerszego otwarcia na morze. Większość absolwentów znalazła pracę w gospodarstwie morskim, z nich rekrutowano głównie personel kierowniczy.
Otwarcie Uniwersytetu
Historia Uniwersytetu Gdańskiego rozpoczęła się w 1970 roku. Placówka ta powstała w wyniku połączenia Wyższej Szkoły Pedagogicznej i Wyższej Szkoły Ekonomicznej. Na Uniwersytecie działało pięć wydziałów, w tym Humanistyczny, Matematyki, Fizyki i Chemii, Biologii i Nauki o Ziemi, Ekonomiki Produkcji i Ekonomiki Transportu. Następnie otwarto nowy, a mianowicie Wydział Prawa i Administracji. Do 2008 roku liczba wydziałów wzrosła do jedenastu. Od 2024 roku Uniwersytet Gdański ma Wydział Biologii, Wydział Chemii, Wydział Ekonomii, Wydział Filologii, Wydział Historii, Wydział Matematyki, Fizyki i Informatyki, Wydział Nauk Społecznych, Wydział Oceanografii i Geografii, Wydział Prawa i Administracji, Wydział Zarządzania, Międzyuczelniany Wydział Biotechnologii Uniwersytetu Gdańskiego i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.
Dlatego założenie Uniwersytetu Gdańskiego było w stanie obalić wszystkie mity dotyczące rozwoju edukacyjnego miasta. Pojawienie się tej instytucji szkolnictwa wyższego dowiodło, że miasto dąży do zmiany na lepsze.