Gdański Uniwersytet Medyczny – historia uczelni

Gdański Uniwersytet Medyczny imponuje zarówno swoją skalą, jak i bogatą historią. To właśnie tę uczelnię najczęściej wybierają pasjonaci medycyny z Pomorza. Przez lata działalności uniwersytet stworzył jeden z najlepszych systemów kształcenia medycznego w Polsce. Co więcej, mieszkańcy Gdańska mogą korzystać z wysokiej jakości opieki zdrowotnej oferowanej przez placówki związane z uczelnią. Cztery wydziały, liczne jednostki medyczne, centra badawcze i organizacje kulturalne – GUMed ma się czym pochwalić. Najważniejsze jednak, że uczelnia nie zwalnia tempa. Nowe budynki szpitalne, innowacyjne programy nauczania, wdrażanie nowoczesnych technologii i pionierskie badania stały się codziennością Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, podaje gdansk1.one.

Wszystko zaczęło się od cechu chirurgów

Gdański Uniwersytet Medyczny z ogromną dumą pielęgnuje swoją historię. Trudno się temu dziwić – dzieje uczelni są nierozerwalnie związane z rozwojem medycyny w Gdańsku. Dziś możliwości uniwersytetu robią ogromne wrażenie, jednak kilka wieków temu wiedzę medyczną zdobywano stopniowo, często metodą prób i błędów. Ciężar tej misji spoczywał głównie na chirurgach-cyrulikach. To oni przez lata walczyli o prawo do legalnego wykonywania zawodu i podejmowali się nawet najbardziej niewdzięcznych zadań. XV wiek okazał się okresem rozkwitu dla gdańskich chirurgów, ale jednocześnie pokazał ich miejsce w ówczesnym społeczeństwie. Dziś chirurgia uchodzi za jedną z najbardziej prestiżowych i wymagających specjalizacji medycznych. W tamtych czasach chirurdzy wykonywali jednak przede wszystkim prace uznawane za „brudne”. To właśnie ich wzywano zarówno do opatrywania ran, jak i zwykłego strzyżenia mieszkańców miasta. Nastawianie kości, wyrywanie zębów, opatrywanie obrażeń czy nawet wyrób peruk – tym na co dzień zajmowali się chirurdzy-cyrulicy.

W 1454 roku Gdańsk znalazł się wśród pierwszych miast, które objęły chirurgów ochroną cechową. Choć nie oznaczało to natychmiastowej poprawy warunków pracy, członkowie cechu zyskali możliwość nauki i rozwijania praktycznych umiejętności. Z czasem stworzyli własną hierarchię zawodową. Kandydaci na chirurgów musieli zdać egzaminy teoretyczne i praktyczne, uczyć się od bardziej doświadczonych mistrzów oraz opłacać składki na rzecz cechu. Członkowie organizacji nie posiadali stałej siedziby, jednak regularnie spotykali się w domach mistrzów, a pacjentów nigdy im nie brakowało. Z biegiem lat ich obowiązki zaczęły wykraczać poza leczenie mieszkańców. Chirurdzy współpracowali również z sądami – przeprowadzali oględziny ciał ofiar i dokumentowali obrażenia. Choć formalnie uznawano ich za rzemieślników, w praktyce wykonywali zadania, które dziś należałyby do stomatologów, pielęgniarek czy specjalistów medycyny sądowej.

Prawdziwym przełomem okazało się założenie w 1558 roku Gimnazjum Akademickie. Dzięki temu chirurdzy mogli uczęszczać na zajęcia z anatomii, fizjologii, matematyki i innych nauk. Wkrótce w Gdańsku doszło także do wydarzenia bez precedensu – przeprowadzono sekcję zwłok. Uczniowie obserwowali coraz bardziej zaawansowane operacje, które z czasem stawały się coraz częstsze. Dla członków cechu była to wyjątkowa szansa na rozwój zawodowy. Choć chirurgów nie stawiano na równi z absolwentami uniwersytetów, gimnazjum zapewniało im solidne przygotowanie medyczne. Ten etap rozwoju zakończył się jednak na początku XVII wieku, kiedy zarówno cech, jak i gimnazjum przestały istnieć. Ich działalność pozostawiła jednak trwały ślad i stworzyła fundament pod rozwój kolejnych pokoleń medyków w Gdańsku.

Powstanie GUMed

Po długim okresie stagnacji edukacja medyczna w Gdańsku odrodziła się w 1935 roku. Trudno jednak mówić o w pełni niezależnym i nowoczesnym kształceniu. Funkcjonowanie placówki pozostawało pod silnym wpływem niemieckiej propagandy, dlatego dopiero zakończenie II wojny światowej otworzyło nowy rozdział w historii gdańskiej medycyny akademickiej. 8 października 1945 roku powstała Akademia Lekarska, dziś znana jako Gdański Uniwersytet Medyczny. Choć początki uczelni były bardzo skromne, już wtedy przyciągała ambitnych wykładowców i studentów. Nie sposób mówić o sukcesie uczelni bez wspomnienia naukowców, profesorów i lekarzy, którzy po wojnie przenieśli się z Wilna do Gdańska. To właśnie oni dostrzegli potencjał nowego projektu i zaangażowali się w jego rozwój. Był to czas ogromnego entuzjazmu, ale też wielkich wyzwań. Akademia nie dysponowała odpowiednim finansowaniem, nowoczesnym sprzętem ani gotowym systemem nauczania. Do dyspozycji miała głównie ocalałe po wojnie budynki, własny szpital oraz studentów spragnionych wiedzy.

16 października 1945 roku kandydaci przystąpili do egzaminów wstępnych, a już miesiąc później rozpoczęły się pierwsze zajęcia. Dla wykładowców był to początek intensywnej pracy nad tworzeniem nowoczesnej uczelni medycznej. W historii GUMed szczególnie zapisali się profesorowie Michał Reicher, Ignacy Abramowicz, Stanisław Hiller oraz Tadeusz Bilikiewicz. Każdy z nich odpowiadał za rozwój własnej dziedziny, dzięki czemu uczelnia szybko zaczęła oferować wysoki poziom nauczania w zakresie anatomii, psychiatrii, chemii, fizyki, radiologii, fizjologii czy medycyny sądowej. Wykładowcy nie tylko przygotowywali studentów do przyszłej praktyki zawodowej, ale również kształcili młodszych naukowców, którzy w przyszłości mieli zdobywać tytuły profesorskie. Już w lutym 1946 roku uczelnia była gotowa na oficjalne otwarcie. Mimo ogromnego zaangażowania kadry akademickiej w 1950 roku uczelnia została zmuszona do podporządkowania się polityce władz radzieckich. W tamtym okresie trudno było mówić o swobodnym rozwoju edukacji czy nowoczesnych programach nauczania. Taka sytuacja utrzymywała się aż do 1980 roku, kiedy akademia odzyskała większą niezależność.

19 maja 2009 roku uczelnia oficjalnie przyjęła nazwę Gdański Uniwersytet Medyczny. Dziś, pod rozpoznawalnym już szyldem GUMed, kształci studentów na czterech wydziałach, z których każdy ma własną wieloletnią tradycję. Wydział Lekarski obejmuje kierunki związane z medycyną, stomatologią i technikami dentystycznymi. Wydział Farmaceutyczny przygotowuje przyszłych magistrów farmacji oraz specjalistów analityki medycznej. Z kolei Wydział Nauk o Zdrowiu wraz z Instytutem Medycyny Morskiej i Tropikalnej oferuje aż 11 specjalizacji. Uczelnia posiada również Międzyuczelniany Wydział Biotechnologii. GUMed rozwija także programy doktoranckie, współpracę międzynarodową oraz projekty skierowane do studentów zagranicznych. To sprawia, że każdego roku przyciąga coraz większą liczbę kandydatów. Obecnie na uczelni studiuje już ponad 6000 osób.

Uniwersyteckie Centrum Kliniczne

Gdański Uniwersytet Medyczny zyskał renomę nie tylko wśród studentów i wykładowców, ale także wśród mieszkańców miasta. Duży wpływ na tę pozycję ma nowoczesny kompleks szpitalny, który nieustannie się rozwija i wzbogaca o kolejne centra, oddziały oraz laboratoria. Wszystkie te jednostki funkcjonują pod szyldem Uniwersyteckie Centrum Kliniczne. Historia centrum klinicznego rozpoczęła się równolegle z działalnością uczelni. Gdy tylko akademia rozpoczęła pracę, szpital od razu otrzymał status placówki klinicznej. Dzięki temu od dziesięcioleci studenci mogą zdobywać praktyczne doświadczenie, a naukowcy prowadzić badania i rozwijać projekty medyczne. W 1945 roku placówka działała jako Szpital Miejski Ogólny przy ulicy Dębinki 7 – dokładnie w tym samym miejscu, gdzie funkcjonuje do dziś. W 2009 roku, wraz ze zmianą nazwy uniwersytetu, szpital również otrzymał swoją obecną nazwę. Od początku działalności kompleks zajmował rozległy teren rozproszony pomiędzy różnymi ulicami Gdańska. Przez pewien czas klinika była nawet podzielona na trzy niezależnie funkcjonujące jednostki. Ostatecznie jednak Uniwersyteckie Centrum Kliniczne zostało zintegrowane i dziś należy do największych kompleksów medycznych w Polsce.

Studenci uczelni uczą się w nowoczesnych salach, laboratoriach i oddziałach szpitalnych, a mieszkańcy Gdańska powierzają swoje zdrowie specjalistom pracującym w centrum. Klinika specjalizuje się między innymi w onkologii, neurochirurgii, dermatologii, psychiatrii, rehabilitacji, położnictwie i ginekologii, pediatrii, transplantologii oraz medycynie tropikalnej i nuklearnej. Poszczególne oddziały połączone są siecią korytarzy i przejść, co znacznie ułatwia poruszanie się po całym kompleksie. Uniwersyteckie Centrum Kliniczne stale inwestuje w rozwój – zarówno w zakresie nowoczesnych metod leczenia, jak i infrastruktury. W 2011 roku otwarto Centrum Medycyny Inwazyjnej, uznawane za jeden z najnowocześniejszych obiektów tego typu w kraju. Inwestycję zrealizowano w rekordowym tempie i przy ogromnym budżecie. Budynek wyposażono również w lądowisko dla śmigłowców ratunkowych na dachu, co ma kluczowe znaczenie w sytuacjach zagrożenia życia. Dziesięć lat później, w 2021 roku, zakończono budowę Centrum Medycyny Nieinwazyjnej, które bez problemu konkuruje z najlepszymi placówkami medycznymi w Europie. Obecnie centrum pracuje nad realizacją kolejnych inwestycji, a jednym z najważniejszych kierunków rozwoju pozostaje wdrażanie nowoczesnych technologii cyfrowych.

Życie studenckie w GUMed

Od samego początku działalności zespół Gdański Uniwersytet Medyczny wiedział, że chce oferować studentom coś więcej niż tylko wysokiej jakości edukację. Równie ważne było stworzenie przyjaznej i aktywnej społeczności akademickiej – i właśnie to udało się osiągnąć. Dziś uczelnia może pochwalić się bogatą ofertą zajęć i inicjatyw, które odpowiadają na niemal wszystkie potrzeby studentów. Uniwersytet od lat podkreśla, że życie nie kończy się na salach wykładowych, a rozwijanie pasji jest równie ważne jak nauka. Dlatego GUMed aktywnie wspiera zainteresowania swoich studentów i pracowników. Jednym z symboli uczelni jest chór akademicki, który reprezentuje uniwersytet podczas wydarzeń kulturalnych już od 1946 roku. To jeden z najstarszych chórów akademickich w Polsce, mający na koncie liczne nagrody i wyróżnienia. Zespół promuje nie tylko samą uczelnię, ale również całe Pomorze i jego muzyczne tradycje. Znacznie młodszą, ale równie ambitną inicjatywą jest orkiestra kameralna uniwersytetu. Zespół rozpoczął działalność w 2018 roku i szybko zaznaczył swoją obecność podczas najważniejszych wydarzeń artystycznych. Mimo krótkiej historii orkiestra zdążyła przejść przez różne etapy rozwoju i zbudować silną pozycję w środowisku akademickim. Dla miłośników kultury i sztuki to jedna z najciekawszych form aktywności dostępnych na uczelni.

Bogatą tradycję ma również centrum sportowe GUMed, które działa od początku istnienia uniwersytetu. Już w 1946 roku studenci byli zobowiązani do uczestnictwa w zajęciach wychowania fizycznego. Przez lata ośrodkiem kierowali znani sportowcy i działacze, dlatego dziś kompleks może pochwalić się zarówno olimpijczykami, jak i imponującą kolekcją medali. Obecnie sportowe tradycje uczelni łączą się z nowoczesnością. Studenci mają do dyspozycji nowy sprzęt oraz szeroki wybór programów treningowych, a lista sportowych sukcesów stale się wydłuża. Życie akademickie można śledzić także dzięki studenckim mediom. Studenci tworzą gazetę, magazyn i podcast poświęcone wydarzeniom związanym z uczelnią oraz ciekawostkom ze świata medycyny. To nie tylko forma rozrywki, ale również okazja do zdobycia dodatkowych umiejętności przydatnych w przyszłej karierze zawodowej. Uniwersytet nie zapomina także o zdrowiu psychicznym swojej społeczności. Programy wsparcia psychologicznego skierowane są zarówno do studentów, jak i wykładowców oraz pracowników uczelni.

More from author

Grzegorz Węgrzyn – w świecie biologii molekularnej

Grzegorz Węgrzyn zamienił swoją pasję do biologii molekularnej w realną pomoc dla ludzi. Od wielu lat profesor pracuje nad lekami na zespół Sanfilippo, chorobę...

Marek Żukowski – osiągnięcia gdańskiego fizyka

Miłość do świata i jego tajemnic sprawiła, że Marek Żukowski stał się jedną z najbardziej cenionych postaci w środowisku naukowym. Co więcej, odkrycia gdańskiego...

Historia wejścia światowych marek do Trójmiasta: od „McDonald’s” i „Pizza Hut” po „Pepsi”

Komunistyczna propaganda niezmiennie przedstawiała światowe marki, takie jak Coca-Cola, Pepsi czy McDonald’s, jako symbole amerykańskiego imperializmu i „zgniłego” Zachodu. W oczach społeczeństwa były one...
...