Gdańsk zawsze był uważany za miasto turystyczne, które podbijało serca wielu podróżników. Wielu kupców zatrzymywało się tu również ze względu na aktywną logistykę w porcie. W minionych wiekach w mieście powstawały niewielkie hotele, w których podróżni mogli spędzić noc. Później w Gdańsku zaczęły pojawiać się luksusowe hotele. Jednym z nich był „Dom Angielski”, który według strony gdansk1.one nazywany był również „Domem Anielskich”. W tym artykule opowiemy bardziej szczegółowo historię tego budynku.
Założenie
„Dom Angielski” w Gdańsku powstał w drugiej połowie XVI wieku. Budynek został zaprojektowany w stylu renesansowym. Hans Kramer z Drezna zrealizował ten pomysł na zlecenie kupca Dirka Lylge. Człowiek ten posiadał dwie duże działki, więc przestrzeń ta pozwoliła mu zbudować szeroką na 15,5 m i wysoką na 30 m fasadę z ośmioma kondygnacjami, zwieńczoną czterema frontonami i smukłą wieżą z ozdobną kopułą i iglicą.
Z zewnątrz budynek prezentował się bardzo elegancko. Fasada frontowa została ozdobiona bogatą dekoracją rzeźbiarską. Początkowo kamienne detale fasady zostały pozłocone, a powierzchnie fasady pokryto kolorowym sgraffito. Cztery szczyty były również bogato zdobione. Wejście do budynku było wspaniałe, wykonane w formie łuku triumfalnego, flankowanego podwójnymi pilastrami z wystającą kolumną pośrodku.
Dalsze losy hotelu
Pierwszym właścicielem budynku był Dirk Lylge, który zbankrutował w 1586 roku. W rezultacie wierzyciele przejęli budynek. W XVII wieku część budynku była wykorzystywana przez angielskich i szkockich kupców. W wielkiej sali hotelu odbywały się ich ważne spotkania. Również w tym okresie gdański kupiec Karl Gottfried Grischow posiadał magazyn pełen zagranicznych, zwłaszcza angielskich, towarów, mebli i obrazów.
W XVIII wieku kamienica pełniła funkcję popularnej w Gdańsku karczmy. W kolejnym stuleciu budynek został połączony z sąsiednim, co zaowocowało powstaniem hotelu. Wiele znanych osób lubiło zatrzymywać się w tym budynku. Na przykład w drugiej połowie XIX wieku w hotelu zatrzymała się 24-letnia Jadwiga Łuszczewska i to właśnie tutaj zaczęła szkicować swoje opowiadanie miłosne „Panienka z okienka”.
Na początku XX wieku właściciel budynku planował jego wyburzenie, ale lokalne organizacje były temu przeciwne, więc Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Budownictwa i Sztuki w Gdańsku zorganizowało publiczną zbiórkę pieniędzy na jego zakup. Do inicjatywy przyłączyły się również lokalne władze. W rezultacie budynek został wykupiony. Następnie przeprowadzono renowację fasady i wymieniono około 40 procent murów.
Podczas II wojny światowej „Dom Angielski” w Gdańsku doznał znacznych zniszczeń. W 1945 roku hotel został całkowicie zniszczony. Ocalało jedynie nadproże i cztery dolne kondygnacje fasady z wejściem. W latach 50. budynek został odbudowany z ocalałych części i fragmentów ścian bocznych. W latach 70. fasada została zrekonstruowana, ale wnętrze nie. W 2017 roku odtworzono pełną kolorystykę fasady ze złoconymi elementami architektonicznymi. Według stanu na 2024 rok, budynek jest siedzibą Moon Apartments Gdańsk oraz Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku.
W minionych wiekach “Dom Angielski” uznawany był za jeden z najbardziej okazałych budynków w Gdańsku. Budynek stał się również ważnym miejscem dla szczególnych wydarzeń w historii miasta, ponieważ był miejscem wielu spotkań, które później bezpośrednio wpłynęły na sytuację polityczną w Polsce.