W minionych wiekach biblioteki cieszyły się dużą popularnością. Każda zamożna rodzina w swojej posiadłości miała własną bibliotekę, ponieważ czytanie było uważane za bardzo dobre hobby, które miało pozytywny wpływ na samorozwój. W tym materiale na gdansk1.one bardziej szczegółowo opowiemy o tym, czym była Gdańska Biblioteka.
Powstanie
W 1596 roku w Gdańsku powstała Biblioteka. Była to druga najstarsza Biblioteka Publiczna we współczesnej Polsce po Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie. Początkowo nazywała się Biblioteka Rady Miejskiej Gdańska, następnie Biblioteka Miejska, a obecnie Biblioteka Gdańskiej Akademii Nauk.
Władze miasta postanowiły założyć taką bibliotekę, bo starały się zapewnić Gdańskiemu Gimnazjum niezbędne podręczniki. Dawne biblioteki klasztorne, które pozostały w Gdańsku po zniesieniu przez reformację klasztorów, nie spełniły oczekiwań szkoły protestanckiej, dlatego powstanie nowej biblioteki było ważne.
Ta kolekcja książek powstała na podstawie kolekcji 1161 książek. Wszystkie te książki zostały podarowane przez włoskiego humanistę Jana Bonifacio. Podczas podróży morskiej z Anglii w sierpniu 1591 roku jego statek rozbił się w Zatoce Gdańskiej. Włochowi udało się uratować człowieka wraz z najbogatszą kolekcją książek, które następnie otrzymał w nagrodę. Po podarowaniu tych książek Gdańskowi Bonifacio otrzymał dożywotnie utrzymanie w miejscowym domu profesorów. Do daru Włocha dołączyli wówczas polscy teologowie i prawnicy, którzy podarowali około 4000 książek.
Dalsze losy biblioteki
Z roku na rok Biblioteka Gdańska wciąż powiększała swój asortyment. Na początku XIX wieku było już około 26 tysięcy książek. Od czasu do czasu bibliotekę uzupełniali książkami naukowcy i badacze, w szczególności w 1879 roku polski bibliofil Jan Uphagen podarował własną kolekcję książek. Biblioteka została następnie wzbogacona o zbiory przyrodnika Franciszka Menge, Augusta Bertlinga i zachodnio-Rosyjskiego Towarzystwa Historycznego. Na początku XX wieku kolekcja książek liczyła 111 tysięcy książek.
Wraz z wybuchem II wojny światowej Biblioteka Gdańska uległa znacznym zniszczeniom. Z tego budynku Niemcy wywieźli najcenniejsze książki, starodruki i rękopisy. W czasie wojny biblioteka zawiesiła działalność. W tym okresie ważne było zachowanie zbiorów książek, które były niezwykłą częścią polskiej kultury i historii. Po zakończeniu II wojny światowej bibliotekę czekał trudny okres odbudowy. W wyniku powojennej kampanii odbudowy pracownicy biblioteki odzyskali około 80 tysięcy cennych książek. Ponadto udało się rozszerzyć zbiory. Na przykład dodano bibliotekę Gdańskiego Towarzystwa Naukowego.
Już w 2005 roku Biblioteka Gdańska liczyła około 800 000 książek. Od 2024 roku katalog Biblioteki Gdańskiej zawiera ponad milion sztuk, w tym wiele unikalnych przedmiotów, takich jak średniowieczne tablice woskowe i odręczny Mszał Krzyżacki, pierwszy drukowany Atlas morski, kolekcja rycin muzycznych Georga Knoffa, kolekcja wszystkich drukowane prace Johannesa Heweliusza oraz fotografie z XIX wieku Gdańska wydrukowane na papierze solnym. Zbiór rękopisów liczy prawie 12 tysięcy sztuk, w tym 389 rękopisów średniowiecznych, głównie z bibliotek kościelnych i klasztornych w Gdańsku. Godne uwagi są fragmenty tekstów biblijnych z X i XI wieku, kodeksy z XII wieku treści religijnych, autograf Marcina Lutra, notatki Filipa Melanchtona i Immanuela Kanta oraz bogata kolekcja rękopisów muzycznych. Kolekcja kartograficzna liczy ponad 12 tysięcy sztuk. Obejmuje atlasy, arkusze map, plany i kilka globusów.