{"id":3919,"date":"2024-09-01T00:32:24","date_gmt":"2024-08-31T22:32:24","guid":{"rendered":"https:\/\/gdansk1.one\/?p=3919"},"modified":"2024-09-01T00:34:13","modified_gmt":"2024-08-31T22:34:13","slug":"jak-wygladala-edukacja-szkolna-w-gdansku-podczas-okupacji-niemieckiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdansk1.one\/uk\/eternal\/jak-wygladala-edukacja-szkolna-w-gdansku-podczas-okupacji-niemieckiej-3919","title":{"rendered":"Jak wygl\u0105da\u0142a edukacja szkolna w Gda\u0144sku podczas okupacji niemieckiej?"},"content":{"rendered":"\n

W przededniu II wojny \u015bwiatowej Hitler wyra\u017anie stwierdzi\u0142, \u017ce celem w stosunku do Polski nie powinno by\u0107 osi\u0105gni\u0119cie pewnej wyznaczonej linii, tylko zniszczenie \u017cywej si\u0142y. Poniewa\u017c g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em tej si\u0142y jest edukacja, kt\u00f3ra jest g\u0142\u00f3wnym narz\u0119dziem przekazywania i zachowania kultury, walka okupant\u00f3w z polsko\u015bci\u0105 od pocz\u0105tku wojny koncentrowa\u0142a si\u0119 na szko\u0142ach, pisze strona gdansk1.one<\/a>. W tym artykule opowiemy wi\u0119cej o edukacji szkolnej w Gda\u0144sku podczas okupacji niemieckiej.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tek <\/h2>\n\n\n\n

Gda\u0144sk, strategicznie wa\u017cne miasto nad Morzem Ba\u0142tyckim, by\u0142 jednym z pierwszych miast, kt\u00f3re zosta\u0142o poddane brutalnej okupacji niemieckiej po wybuchu II wojny \u015bwiatowej. Okupacja ta trwa\u0142a od 1 wrze\u015bnia 1939 roku do 30 marca 1945 roku.<\/p>\n\n\n\n

Podczas okupacji niemieckiej szkolnictwo w Gda\u0144sku przesz\u0142o radykalne zmiany, kt\u00f3re g\u0142\u0119boko wp\u0142yn\u0119\u0142y na \u017cycie miejscowej ludno\u015bci. Nacjonalistyczna polityka III Rzeszy nakazywa\u0142a kszta\u0142ci\u0107 lojalnych obywateli niemieckich, neguj\u0105c jak\u0105kolwiek inn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 kulturow\u0105. G\u0142\u00f3wnym celem polityki o\u015bwiatowej by\u0142a ca\u0142kowita asymilacja j\u0119zyka i kultury niemieckiej przez ludno\u015b\u0107 polsk\u0105. Polskie szko\u0142y zosta\u0142y zamkni\u0119te, a edukacja odbywa\u0142a si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w j\u0119zyku niemieckim. W zwi\u0105zku z tym dzieci w Gda\u0144sku nie mia\u0142y mo\u017cliwo\u015bci nauki j\u0119zyka ojczystego i historii. W niekt\u00f3rych rodzinach rodzice robili to na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119, gdy\u017c chcieli, aby ich dzieci zna\u0142y swoje korzenie.<\/p>\n\n\n\n

Programy szkolne by\u0142y przesi\u0105kni\u0119te ideologi\u0105 nazistowsk\u0105. Dzieci wychowywano w duchu teorii rasowej, antysemityzmu i kultu F\u00fchrera. R\u00f3wnie\u017c podczas okupacji niemieckiej w Gda\u0144sku wzros\u0142a rola szkole\u0144 wojskowych w programie szkolnym. M\u0142odzi m\u0119\u017cczy\u017ani byli przygotowywani do s\u0142u\u017cby w Wehrmachcie.<\/p>\n\n\n\n

Prze\u015bladowania <\/h2>\n\n\n\n

Podczas niemieckiej okupacji Wolnego miasta polscy \u017bydzi do\u015bwiadczali znacznych prze\u015bladowa\u0144. Dzieci \u017cydowskie zosta\u0142y wykluczone ze szk\u00f3\u0142 og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cych i zmuszone do nauki w oddzielnych szko\u0142ach w gettach. Cierpieli r\u00f3wnie\u017c nauczyciele. Nauczyciele odmawiaj\u0105cy wsp\u00f3\u0142pracy z w\u0142adzami okupacyjnymi byli poddawani represjom, aresztowaniom i deportacjom. Dlatego cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Gda\u0144ska, aby prze\u017cy\u0107, zgadza\u0142a si\u0119 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Niemcami.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

J\u0119zyk polski by\u0142 celem niemieckich okupant\u00f3w. Planowali oni utworzenie najbardziej elementarnych szk\u00f3\u0142 dla Polak\u00f3w, kt\u00f3re zapewnia\u0142yby im znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka niemieckiego, pozwalaj\u0105c\u0105 na rozumienie i wykonywanie niemieckich polece\u0144 i rozkaz\u00f3w. Absolutny zakaz u\u017cywania j\u0119zyka polskiego obowi\u0105zywa\u0142 m.in. w szko\u0142ach na Pomorzu, a za jego z\u0142amanie grozi\u0142y surowe kary, z ch\u0142ost\u0105 w\u0142\u0105cznie.<\/p>\n\n\n\n

Z Rzeszy sprowadzano tak\u017ce nauczycieli, kt\u00f3rzy mieli s\u0142u\u017cy\u0107 jako narz\u0119dzia germanizacji. Pod koniec 1940 roku na Pomorzu by\u0142o 2100 niemieckich nauczycieli, ale pokrywa\u0142o to tylko cz\u0119\u015b\u0107 potrzeb, wi\u0119c niekt\u00f3re wiejskie szko\u0142y pod Gda\u0144skiem po prostu nie dzia\u0142a\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

Systematyczne niszczenie polskich szk\u00f3\u0142 doprowadzi\u0142o do utraty ca\u0142ego pokolenia wykszta\u0142conych ludzi. Nazistowska propaganda odcisn\u0119\u0142a g\u0142\u0119boki \u015blad w umys\u0142ach wielu pokole\u0144. Dzieci, kt\u00f3re prze\u017cy\u0142y ten okres, cz\u0119sto doznawa\u0142y powa\u017cnych uraz\u00f3w psychicznych. Mimo terroru mieszka\u0144cy Gda\u0144ska stawiali op\u00f3r. Istnia\u0142y organizacje podziemne, kt\u00f3re pomaga\u0142y ratowa\u0107 ludzi, rozpowszechnia\u0142y informacje i sabotowa\u0142y niemieckie plany.<\/p>\n\n\n\n

Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej w\u0142adze Gda\u0144ska stan\u0119\u0142y przed zadaniem odbudowy zniszczonego systemu o\u015bwiaty i przezwyci\u0119\u017cenia skutk\u00f3w okupacji hitlerowskiej. By\u0142 to d\u0142ugi i z\u0142o\u017cony proces, kt\u00f3ry wymaga\u0142 znacznego wysi\u0142ku. Opr\u00f3cz procesu edukacyjnego w Gda\u0144sku zosta\u0142o zniszczonych wiele zabytk\u00f3w kultury i historii. Dlatego odbudowa miasta by\u0142a d\u0142ugim i trudnym procesem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W przededniu II wojny \u015bwiatowej Hitler wyra\u017anie stwierdzi\u0142, \u017ce celem w stosunku do Polski nie powinno by\u0107 osi\u0105gni\u0119cie pewnej wyznaczonej linii, tylko zniszczenie \u017cywej si\u0142y. Poniewa\u017c g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em tej si\u0142y jest edukacja, kt\u00f3ra jest g\u0142\u00f3wnym narz\u0119dziem przekazywania i zachowania kultury, walka okupant\u00f3w z polsko\u015bci\u0105 od pocz\u0105tku wojny koncentrowa\u0142a si\u0119 na szko\u0142ach, pisze strona gdansk1.one. W […]<\/p>\n","protected":false},"author":311,"featured_media":3925,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1167],"tags":[2532,2944,2945,2531,2147,2567,2153,2149,2609,2530,2943],"motype":[1159],"moformat":[83],"moimportance":[81],"class_list":{"0":"post-3919","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-education","8":"tag-edukacja","9":"tag-edukacja-szkolna","10":"tag-edukacja-szkolna-w-gdansku","11":"tag-edukacja-w-gdansku","12":"tag-edukacja-w-polsce","13":"tag-edukacja-w-przeszlosci","14":"tag-historia-edukacji","15":"tag-instytucja-edukacyjna","16":"tag-instytucja-edukacyjna-2","17":"tag-jak-wygladala-edukacja","18":"tag-jak-wygladala-edukacja-szkolna-w-gdansku-podczas-okupacji-niemieckiej","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna","21":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3919","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/311"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3919"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3919\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3923,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3919\/revisions\/3923"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3925"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3919"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3919"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3919"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3919"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3919"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3919"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}