{"id":5896,"date":"2026-05-11T16:01:25","date_gmt":"2026-05-11T14:01:25","guid":{"rendered":"https:\/\/gdansk1.one\/?p=5896"},"modified":"2026-05-11T16:08:41","modified_gmt":"2026-05-11T14:08:41","slug":"perla-przedwojennego-gdanska-historia-zapomnianego-hotelu-karlshof","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/eternal\/perla-przedwojennego-gdanska-historia-zapomnianego-hotelu-karlshof-5896","title":{"rendered":"Per\u0142a przedwojennego Gda\u0144ska: historia zapomnianego hotelu \u201eKarlshof\u201d"},"content":{"rendered":"\n

Gda\u0144sk, po\u0142o\u017cony nad brzegiem Ba\u0142tyku, s\u0142ynie z wielu malowniczych miejsc przesi\u0105kni\u0119tych histori\u0105. Niestety, nie wszystkie przetrwa\u0142y pr\u00f3b\u0119 czasu \u2013 tak jak dawny hotel \u201eKarlshof\u201d. Tysi\u0105ce kierowc\u00f3w mijaj\u0105 ten budynek ka\u017cdego dnia, nie\u015bwiadomi, \u017ce przed laty t\u0119tni\u0142o tu \u017cycie towarzyskie, a obiekt by\u0142 wa\u017cnym punktem na mapie spotka\u0144 mieszka\u0144c\u00f3w i turyst\u00f3w. Dzi\u015b \u201eKarlshof\u201d to niepozorny budynek mieszkalny, kt\u00f3ry niczym nie wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 na tle s\u0105siednich kamienic, jednak jego przesz\u0142o\u015b\u0107 kryje wiele fascynuj\u0105cych tajemnic, o czym pisze gdansk1.one<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Od \u201eDomu Umar\u0142ych\u201d po popularny hotel<\/h2>\n\n\n\n

Pierwsze wzmianki o miejscu, w kt\u00f3rym p\u00f3\u017aniej powsta\u0142 hotel \u201eKarlshof\u201d, si\u0119gaj\u0105 1600 roku. W\u00f3wczas pewien anonimowy gda\u0144ski kupiec wybudowa\u0142 tam posiad\u0142o\u015b\u0107 o nazwie \u201eTotenhof\u201d, co w t\u0142umaczeniu oznacza \u201eDom Umar\u0142ych\u201d. Nazwa ta nawi\u0105zywa\u0142a do drogi prowadz\u0105cej w stron\u0119 cmentarza przy ko\u015bciele \u015bw. Jakuba, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 jako nekropolia dla mieszka\u0144c\u00f3w Oliwy oraz okolicznych wsi.<\/p>\n\n\n\n

W 1810 roku w\u0142a\u015bcicielem \u201eTotenhofu\u201d zosta\u0142 opat Joseph Wilhelm Friedrich von Hohenzollern-Hechingen. Zburzy\u0142 on stary budynek, stawiaj\u0105c w jego miejscu now\u0105 posiad\u0142o\u015b\u0107. W 1828 roku obiekt przeszed\u0142 w r\u0119ce ogrodnika Johanna Salzmanna, zas\u0142u\u017conego dla oliwskiej dzielnicy dzi\u0119ki powi\u0119kszeniu ogrodu klasztornego a\u017c po stoki wzg\u00f3rza Pacho\u0142ek<\/a>, na kt\u00f3rego szczycie znajdowa\u0142 si\u0119 punkt widokowy. Posiad\u0142o\u015b\u0107 Salzmanna zacz\u0119\u0142a funkcjonowa\u0107 pod nazw\u0105 \u201eKarlshof\u201d, a po \u015bmierci ogrodnika odziedziczy\u0142a j\u0105 jego rodzina.<\/p>\n\n\n\n

Prze\u0142omowy moment nast\u0105pi\u0142 18 listopada 1878 roku, kiedy to spadkobierca Johanna Salzmanna, Daniel Feierabend, otworzy\u0142 w dawnej posiad\u0142o\u015bci hotel \u201eZum Carlshof\u201d. Decyzja ta by\u0142a strza\u0142em w dziesi\u0105tk\u0119 \u2013 pod koniec XIX wieku gda\u0144ska Oliwa prze\u017cywa\u0142a prawdziwy rozkwit turystyczny. Przyjezdni potrzebowali miejsc noclegowych oraz gastronomicznych, wi\u0119c Feierabend postanowi\u0142 wykorzysta\u0107 koniunktur\u0119 i stworzy\u0107 dochodowy biznes.<\/p>\n\n\n\n

Z\u0142ote czasy hotelu \u201eKarlshof\u201d<\/h2>\n\n\n\n
\"\"
Zdj\u0119cie pochodzi z portalu: http:\/\/www.dawnaoliwa.pl\/<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Niewielki hotel w Oliwie b\u0142yskawicznie zyska\u0142 na popularno\u015bci, cz\u0119sto nie mog\u0105c pomie\u015bci\u0107 wszystkich ch\u0119tnych. W zwi\u0105zku z tym Daniel Feierabend postanowi\u0142 rozbudowa\u0107 kompleks, co nada\u0142o budynkowi wygl\u0105d, w jakim znamy go do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n

W sali hotelowej regularnie odbywa\u0142y si\u0119 kluczowe dla lokalnej spo\u0142eczno\u015bci spotkania. Jedno z nich odnotowa\u0142a \u201eDanziger Zeitung\u201d w wydaniu z 18 lipca 1896 roku, wspominaj\u0105c o zamkni\u0119ciu hotelu na czas organizacji wydarzenia dla weteran\u00f3w wojennych.<\/p>\n\n\n\n

\u201eKarlshof\u201d s\u0142yn\u0105\u0142 tak\u017ce z dzia\u0142alno\u015bci charytatywnej, zw\u0142aszcza w okresie \u015bwi\u0105tecznym. W 1900 roku oliwskie stowarzyszenie kobiece zorganizowa\u0142o tam zbi\u00f3rk\u0119, podczas kt\u00f3rej rozdawano prezenty dzieciom oraz starszym kobietom z r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk. W XX wieku posesj\u0119 odgrodzono p\u0142otem, a go\u015bci wita\u0142a ozdobna brama z nazw\u0105 obiektu.<\/p>\n\n\n\n

Do dyspozycji go\u015bci pozostawa\u0142 ogr\u00f3d z altanami, restauracja oraz przestronna sala konferencyjna. W tamtym czasie nie spos\u00f3b by\u0142o znale\u017a\u0107 przewodnika turystycznego, w kt\u00f3rym zabrak\u0142oby wzmianki o tym miejscu. Przed wybuchem I wojny \u015bwiatowej w\u0142a\u015bcicielami byli Bruno Marschalk, a p\u00f3\u017aniej Reinhold Zappe. W czasie dzia\u0142a\u0144 wojennych w budynku mie\u015bci\u0142 si\u0119 szpital polowy.<\/p>\n\n\n\n

Rok 1919 przyni\u00f3s\u0142 dramatyczne wydarzenia \u2013 obiekt pad\u0142 ofiar\u0105 ataku boj\u00f3wek w mundurach marynarzy oraz cywilnych ubraniach. Napastnicy \u017c\u0105dali, aby Reinhold Zappe zaprzesta\u0142 wynajmowania pokoi Polakom. Straty po dewastacji okien, sali g\u0142\u00f3wnej i bufetu oszacowano na 5000 marek. Na szcz\u0119\u015bcie incydent ten nie zniszczy\u0142 renomy \u201eKarlshofu\u201d. W okresie mi\u0119dzywojennym lokal pozosta\u0142 ulubionym miejscem spotka\u0144 licznych polskich organizacji, kt\u00f3re urz\u0105dza\u0142y tu pr\u00f3by ch\u00f3r\u00f3w, wieczorki taneczne oraz koncerty.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zdj\u0119cie pochodzi z portalu: http:\/\/www.dawnaoliwa.pl\/<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ostatnie przedwojenne \u015bwi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia w 1938 roku przyci\u0105gn\u0119\u0142y do hotelu prawdziwe t\u0142umy. Jak podawa\u0142y \u00f3wczesne media, zainteresowanie wyst\u0119pami by\u0142o tak du\u017ce, \u017ce sala nie mog\u0142a pomie\u015bci\u0107 wszystkich go\u015bci. Podczas II wojny \u015bwiatowej budynek wykorzystywano g\u0142\u00f3wnie na potrzeby niemieckich wiec\u00f3w i zgromadze\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Losy \u201eKarlshofu\u201d po wojnie<\/h2>\n\n\n\n

Cho\u0107 budynek przetrwa\u0142 wojenn\u0105 zawieruch\u0119, nigdy nie powr\u00f3ci\u0142 do swojej pierwotnej funkcji. W 1945 roku zosta\u0142 przekszta\u0142cony w budynek mieszkalny, a p\u00f3\u017aniej trafi\u0142 pod zarz\u0105d sp\u00f3\u0142ki \u201eGda\u0144skie Nieruchomo\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Wygl\u0105d dawnego hotelu znacznie si\u0119 zmieni\u0142. Wyci\u0119to wysokie drzewa, kt\u00f3re niegdy\u015b wita\u0142y przyjezdnych, znikn\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c przydro\u017cny drewniany s\u0142up z dat\u0105 \u201e1723\u201d, a tak\u017ce ogrodzenie i brama prowadz\u0105ca do ogrodu. Mimo \u017ce budynek jest w relatywnie dobrym stanie, wymaga gruntownej renowacji.<\/p>\n\n\n\n

Tu\u017c obok znajduje si\u0119 niewielki dom, kt\u00f3rego pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 w przedwojennych adresach z lat 1897\u20131942. Lokalni pasjonaci historii przypuszczaj\u0105, \u017ce m\u00f3g\u0142 on stanowi\u0107 integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 dawnego kompleksu hotelowego.<\/p>\n\n\n\n

Wewn\u0105trz wci\u0105\u017c mo\u017cna wyczu\u0107 ducha dawnych lat. Zachowa\u0142y si\u0119 fragmenty oryginalnej drewnianej stolarki oraz detale, takie jak dawne klamki. Pami\u0105tk\u0105 po dawnych czasach jest r\u00f3wnie\u017c dziedziniec, na kt\u00f3rym do lat 50. XX wieku znajdowa\u0142a si\u0119 fontanna.<\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119\u0107 o hotelu \u201eKarlshof\u201d jest warta zachowania nie tylko ze wzgl\u0119du na bogat\u0105 histori\u0119 budynku, ale tak\u017ce na jego nierozerwalny zwi\u0105zek z postaci\u0105 wybitnego gda\u0144skiego ogrodnika, Johanna Salzmanna.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gda\u0144sk, po\u0142o\u017cony nad brzegiem Ba\u0142tyku, s\u0142ynie z wielu malowniczych miejsc przesi\u0105kni\u0119tych histori\u0105. Niestety, nie wszystkie przetrwa\u0142y pr\u00f3b\u0119 czasu \u2013 tak jak dawny hotel \u201eKarlshof\u201d. Tysi\u0105ce kierowc\u00f3w mijaj\u0105 ten budynek ka\u017cdego dnia, nie\u015bwiadomi, \u017ce przed laty t\u0119tni\u0142o tu \u017cycie towarzyskie, a obiekt by\u0142 wa\u017cnym punktem na mapie spotka\u0144 mieszka\u0144c\u00f3w i turyst\u00f3w. Dzi\u015b \u201eKarlshof\u201d to niepozorny budynek […]<\/p>\n","protected":false},"author":445,"featured_media":5872,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1165],"tags":[3664,3667,3663,3670,3666,3106,3189,3628,3665,3662,3669,3661,3668,3625,3464],"motype":[1159],"moformat":[2626],"moimportance":[78,81],"class_list":{"0":"post-5896","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-business","8":"tag-architektura-gdanska","9":"tag-ciekawostki-historyczne","10":"tag-dawna-oliwa","12":"tag-dziedzictwo-kulturowe","13":"tag-gdansk","14":"tag-historia-gdanska","15":"tag-hotele-historyczne","16":"tag-johann-salzmann","17":"tag-karlshof-3","18":"tag-miedzywojnie","19":"tag-oliwa","20":"tag-pacholek","21":"tag-turystyka","22":"tag-zabytki-gdanska","23":"motype-eternal","24":"moformat-2626","25":"moimportance-golovna-novina","26":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5896","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/445"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5896"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5896\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5897,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5896\/revisions\/5897"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5872"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5896"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5896"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5896"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=5896"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=5896"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=5896"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}