{"id":5702,"date":"2026-03-21T19:33:25","date_gmt":"2026-03-21T18:33:25","guid":{"rendered":"https:\/\/gdansk1.one\/?p=5702"},"modified":"2026-03-21T19:41:56","modified_gmt":"2026-03-21T18:41:56","slug":"wieslaw-szyszlak-i-trzy-krzyze-gdanskie-historia-pomnika-stoczniowcow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/eternal\/wieslaw-szyszlak-i-trzy-krzyze-gdanskie-historia-pomnika-stoczniowcow-5702","title":{"rendered":"Wies\u0142aw Szyszlak i Trzy Krzy\u017ce Gda\u0144skie. Historia Pomnika Stoczniowc\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n<p>Najbardziej przejmuj\u0105ce historie rodz\u0105 si\u0119 na styku osobistych los\u00f3w i wielkich dziejowych wira\u017cy. Posta\u0107 Wies\u0142awa Szy\u015blaka \u2013 in\u017cyniera architekta i wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcy koncepcji Pomnika Poleg\u0142ych Stoczniowc\u00f3w 1970 \u2013 jest tego doskona\u0142ym przyk\u0142adem. Jego \u017cycie splot\u0142o si\u0119 nierozerwalnie z histori\u0105 <a href=\"https:\/\/gdansk-future.eu\/uk\/eternal-vizytivka-gdanska-istoriya-ta-rozvytok-dovgoyi-vulyczi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Gda\u0144ska<\/a>, tragedi\u0105 robotniczych protest\u00f3w i narodzinami symbolu, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 uosobieniem pami\u0119ci, godno\u015bci oraz walki o wolno\u015b\u0107, o czym pisze portal <a href=\"http:\/\/gdansk1.one\" data-type=\"link\" data-id=\"gdansk1.one\">gdansk1.one<\/a>. To opowie\u015b\u0107 o architekturze jako formie \u015bwiadectwa i o cz\u0142owieku, kt\u00f3ry potrafi\u0142 zamieni\u0107 bolesne wspomnienia w namacaln\u0105 przestrze\u0144.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3014b903024\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3014b903024\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/eternal\/wieslaw-szyszlak-i-trzy-krzyze-gdanskie-historia-pomnika-stoczniowcow-5702\/#Miasto_ktore_wybiera_czlowieka\" >Miasto, kt\u00f3re wybiera cz\u0142owieka<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/eternal\/wieslaw-szyszlak-i-trzy-krzyze-gdanskie-historia-pomnika-stoczniowcow-5702\/#Droga_do_architektury\" >Droga do architektury<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/eternal\/wieslaw-szyszlak-i-trzy-krzyze-gdanskie-historia-pomnika-stoczniowcow-5702\/#Architekt_w_swiecie_stoczniowcow\" >Architekt w \u015bwiecie stoczniowc\u00f3w<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/eternal\/wieslaw-szyszlak-i-trzy-krzyze-gdanskie-historia-pomnika-stoczniowcow-5702\/#Grudzien_1970_moment_zwrotny\" >Grudzie\u0144 1970: moment zwrotny<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/eternal\/wieslaw-szyszlak-i-trzy-krzyze-gdanskie-historia-pomnika-stoczniowcow-5702\/#W_poszukiwaniu_formy_pamieci\" >W poszukiwaniu formy pami\u0119ci<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/eternal\/wieslaw-szyszlak-i-trzy-krzyze-gdanskie-historia-pomnika-stoczniowcow-5702\/#Idea_ktora_stala_sie_forma\" >Idea, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 form\u0105<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/eternal\/wieslaw-szyszlak-i-trzy-krzyze-gdanskie-historia-pomnika-stoczniowcow-5702\/#Inzynierska_logika_symbolu\" >In\u017cynierska logika symbolu<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/eternal\/wieslaw-szyszlak-i-trzy-krzyze-gdanskie-historia-pomnika-stoczniowcow-5702\/#Sto_dni_wspolnej_pracy\" >Sto dni wsp\u00f3lnej pracy<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/eternal\/wieslaw-szyszlak-i-trzy-krzyze-gdanskie-historia-pomnika-stoczniowcow-5702\/#Pomnik_jako_bastion_wolnosci\" >Pomnik jako bastion wolno\u015bci<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Miasto_ktore_wybiera_czlowieka\"><\/span>Miasto, kt\u00f3re wybiera cz\u0142owieka<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Cho\u0107 nazwisko Szy\u015blaka kojarzy si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z Gda\u0144skiem, architekt urodzi\u0142 si\u0119 w przedwojennym Nowym S\u0105czu. Jego dzieci\u0144stwo przypad\u0142o na brutalny czas historycznych przemian. Wychowywa\u0142 si\u0119 w rodzinie o silnych tradycjach niepodleg\u0142o\u015bciowych \u2013 jego ojciec by\u0142 \u017co\u0142nierzem, kt\u00f3ry po I wojnie \u015bwiatowej zosta\u0142 inwalid\u0105 wojennym.<\/p>\n\n\n\n<p>W domu panowa\u0142 kult wolno\u015bci jako warto\u015bci nadrz\u0119dnej. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce powojenna rzeczywisto\u015b\u0107 PRL-u by\u0142a dla rodziny bolesnym zderzeniem z systemem. Po \u015bmierci ojca matka zdecydowa\u0142a si\u0119 na wyjazd na tak zwane Ziemie Odzyskane. Najpierw trafili do Kamiennej G\u00f3ry, a p\u00f3\u017aniej do Wroc\u0142awia, gdzie m\u0142ody Wies\u0142aw ko\u0144czy\u0142 liceum i po raz pierwszy poczu\u0142 ci\u0119\u017car ideologicznej kontroli.<\/p>\n\n\n\n<p>Wymownym incydentem by\u0142a sprawa gazetki szkolnej, kt\u00f3r\u0105 redagowa\u0142. W czasach, gdy propaganda epatowa\u0142a has\u0142em \u201ewalki o pok\u00f3j\u201d, Szy\u015blak uzna\u0142 s\u0142owo \u201ewalka\u201d za sprzeczne z ide\u0105 spokoju. Na tablicy umie\u015bci\u0142 napis: \u201ePrzeka\u017ccie sobie znak pokoju\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Reakcja w\u0142adz szkolnych by\u0142a natychmiastowa i ostra. Wezwanie matki do szko\u0142y i \u0142atka ucznia o \u201epodejrzanych pogl\u0105dach\u201d by\u0142y dla nastolatka pierwsz\u0105 lekcj\u0105 \u017cycia w systemie, kt\u00f3ry nie tolerowa\u0142 niezale\u017cnego my\u015blenia, nawet w doborze s\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Droga_do_architektury\"><\/span>Droga do architektury<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Mimo k\u0142opot\u00f3w z opini\u0105 polityczn\u0105, Szy\u015blak dosta\u0142 si\u0119 na Wydzia\u0142 Architektury Politechniki Wroc\u0142awskiej. Studia sta\u0142y si\u0119 dla niego sposobem na rozumienie \u015bwiata poprzez form\u0119 i konstrukcj\u0119. Los jednak chcia\u0142, by to Gda\u0144sk sta\u0142 si\u0119 jego miejscem na ziemi.<\/p>\n\n\n\n<p>Wszystko przez prac\u0119 \u017cony, kt\u00f3ra otrzyma\u0142a nakaz pracy nad morzem. Architekt przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na Politechnik\u0119 Gda\u0144sk\u0105, gdzie doko\u0144czy\u0142 edukacj\u0119. Jak sam wspomina\u0142 po latach, to raczej miasto wybra\u0142o jego, ni\u017c on miasto.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Architekt_w_swiecie_stoczniowcow\"><\/span>Architekt w \u015bwiecie stoczniowc\u00f3w<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Kariera zawodowa Szy\u015blaka by\u0142a niemal w ca\u0142o\u015bci zwi\u0105zana z przemys\u0142em okr\u0119towym. Pracowa\u0142 w Centralnym Biurze Konstrukcji Okr\u0119towych, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej sta\u0142o si\u0119 biurem projektowym Stoczni Gda\u0144skiej. By\u0142o to miejsce specyficzne \u2013 \u0142\u0105cz\u0105ce in\u017cynieryjn\u0105 precyzj\u0119 z narastaj\u0105cym napi\u0119ciem politycznym.<\/p>\n\n\n\n<p>W zespole istnia\u0142 wyra\u017any, cho\u0107 niepisany podzia\u0142 na zwolennik\u00f3w systemu i jego krytyk\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107, w tym Szy\u015blak, stara\u0142a si\u0119 po prostu rzetelnie wykonywa\u0107 swoj\u0105 prac\u0119. Architekt mia\u0142 jednak \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce prawdziwa si\u0142a drzemie w robotnikach \u2013 tysi\u0105cach stoczniowc\u00f3w, kt\u00f3rzy tworzyli fundament Gda\u0144ska.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Grudzien_1970_moment_zwrotny\"><\/span>Grudzie\u0144 1970: moment zwrotny<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Wydarzenia z Grudnia 1970 roku zmieni\u0142y wszystko. Drastyczne podwy\u017cki cen wywo\u0142a\u0142y fal\u0119 strajk\u00f3w na Wybrze\u017cu. Kiedy robotnicy Stoczni Gda\u0144skiej wyszli na ulice, sytuacja szybko wymkn\u0119\u0142a si\u0119 spod kontroli \u2013 p\u0142on\u0105\u0142 gmach komitetu partii, dochodzi\u0142o do star\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Prawdziwym wstrz\u0105sem by\u0142a jednak wiadomo\u015b\u0107 o u\u017cyciu broni przeciwko protestuj\u0105cym. Pracownicy biura projektowego, s\u0142ysz\u0105c strza\u0142y przy bramie stoczni, ruszyli na miejsce. Szy\u015blak nie m\u00f3g\u0142 uwierzy\u0107, \u017ce w\u0142adza odwa\u017cy\u0142a si\u0119 strzela\u0107 do w\u0142asnych obywateli.<\/p>\n\n\n\n<p>Ta tragedia sta\u0142a si\u0119 dla niego cezur\u0105. To w\u0142a\u015bnie wtedy w g\u0142owach wielu os\u00f3b zrodzi\u0142a si\u0119 cicha, ale silna potrzeba upami\u0119tnienia ofiar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"480\" height=\"564\" src=\"https:\/\/cdn.gdansk1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/40\/2026\/03\/image-21.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5672\" srcset=\"https:\/\/cdn.gdansk1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/40\/2026\/03\/image-21.png 480w, https:\/\/cdn.gdansk1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/40\/2026\/03\/image-21-255x300.png 255w\" sizes=\"auto, (max-width: 480px) 100vw, 480px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"W_poszukiwaniu_formy_pamieci\"><\/span>W poszukiwaniu formy pami\u0119ci<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Idea budowy pomnika przez ca\u0142e lata 70. pozostawa\u0142a w sferze marze\u0144. W\u0142adza skutecznie blokowa\u0142a wszelkie inicjatywy. Pada\u0142y r\u00f3\u017cne propozycje, w tym symboliczny pomys\u0142 Lecha Wa\u0142\u0119sy, by usypa\u0107 piramid\u0119 z kamieni.<\/p>\n\n\n\n<p>Temat powr\u00f3ci\u0142 z ogromn\u0105 si\u0142\u0105 podczas strajku w Sierpniu 1980 roku. Postulat budowy monumentu sta\u0142 si\u0119 jednym z kluczowych \u017c\u0105da\u0144 robotnik\u00f3w. Grupa stoczniowc\u00f3w wraz z Wa\u0142\u0119s\u0105 wysz\u0142a przed Bram\u0119 nr 2 i wskaza\u0142a miejsce, gdzie mia\u0142 stan\u0105\u0107 pomnik. W\u015br\u00f3d os\u00f3b wyznaczaj\u0105cych ten teren by\u0142 w\u0142a\u015bnie Wies\u0142aw Szy\u015blak.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Idea_ktora_stala_sie_forma\"><\/span>Idea, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 form\u0105<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Podczas sierpniowego strajku projektanci nie opuszczali stoczni. Pewnej nocy Szy\u015blak zauwa\u017cy\u0142, \u017ce jego kolega \u2013 technik Bogdan Pietruszka \u2013 kre\u015bli co\u015b ukradkiem na kartce. By\u0142 to szkic przedstawiaj\u0105cy cztery krzy\u017ce z kotwicami.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho\u0107 by\u0142 to jedynie intuicyjny rysunek, bi\u0142a z niego ogromna si\u0142a. Architekt natychmiast przyst\u0105pi\u0142 do pracy, nadaj\u0105c artystycznej wizji ramy profesjonalnego projektu. Pojawi\u0142y si\u0119 precyzyjne proporcje, obliczenia i parametry techniczne. Monument zacz\u0105\u0142 nabiera\u0107 realnych kszta\u0142t\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Inzynierska_logika_symbolu\"><\/span>In\u017cynierska logika symbolu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Projekt trafi\u0142 przed Mi\u0119dzyzak\u0142adowy Komitet Strajkowy. Robotnicy chcieli, by pomnik by\u0142 jak najwy\u017cszy \u2013 widoczny z daleka, stanowi\u0105cy wyrzut sumienia dla w\u0142adzy. Jednak prawa in\u017cynierii by\u0142y nieub\u0142agane.<\/p>\n\n\n\n<p>Maksymalna wysoko\u015b\u0107, jak\u0105 mog\u0142y ud\u017awign\u0105\u0107 dost\u0119pne d\u017awigi, wynosi\u0142a oko\u0142o 42 metr\u00f3w. Zdecydowano, \u017ce materia\u0142em b\u0119dzie stal \u2013 tworzywo naturalne dla stoczniowc\u00f3w. W trakcie prac koncepcyjnych zapad\u0142a te\u017c wa\u017cna decyzja o redukcji liczby krzy\u017cy z czterech do trzech. Taka konstrukcja by\u0142a stabilniejsza i zyska\u0142a poparcie m.in. kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"483\" height=\"480\" src=\"https:\/\/cdn.gdansk1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/40\/2026\/03\/image-22.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5675\" srcset=\"https:\/\/cdn.gdansk1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/40\/2026\/03\/image-22.png 483w, https:\/\/cdn.gdansk1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/40\/2026\/03\/image-22-300x298.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 483px) 100vw, 483px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sto_dni_wspolnej_pracy\"><\/span>Sto dni wsp\u00f3lnej pracy<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Budowa pomnika by\u0142a fenomenem spo\u0142ecznej mobilizacji. Zak\u0142ady pracy z ca\u0142ej Polski oferowa\u0142y pomoc. Nad realizacj\u0105 czuwa\u0142 komitet spo\u0142eczny pod przewodnictwem stoczniowca Henryka Lenarciaka, przy du\u017cym wsparciu dyrektora stoczni Klemensa Gniecha.<\/p>\n\n\n\n<p>Opraw\u0119 rze\u017abiarsk\u0105 dolnej cz\u0119\u015bci monumentu przygotowali El\u017cbieta Szczodrowska-Pepli\u0144ska i Robert Pepli\u0144ski. Ca\u0142y proces \u2013 od decyzji do ods\u0142oni\u0119cia \u2013 trwa\u0142 zaledwie sto dni.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"675\" src=\"https:\/\/cdn.gdansk1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/40\/2026\/03\/image-23.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5678\" srcset=\"https:\/\/cdn.gdansk1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/40\/2026\/03\/image-23.png 900w, https:\/\/cdn.gdansk1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/40\/2026\/03\/image-23-300x225.png 300w, https:\/\/cdn.gdansk1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/40\/2026\/03\/image-23-768x576.png 768w, https:\/\/cdn.gdansk1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/40\/2026\/03\/image-23-696x522.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pomnik_jako_bastion_wolnosci\"><\/span>Pomnik jako bastion wolno\u015bci<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Ods\u0142oni\u0119cie pomnika by\u0142o momentem niezwyk\u0142ego napi\u0119cia emocjonalnego. Pod bram\u0105 zebra\u0142y si\u0119 tysi\u0105ce ludzi, a stalowe krzy\u017ce rozb\u0142ys\u0142y w \u015bwietle reflektor\u00f3w przy d\u017awi\u0119kach \u201eLacrimosy\u201d Krzysztofa Pendereckiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla Szy\u015blaka by\u0142 to najwa\u017cniejszy moment w karierze. Stworzy\u0142 co\u015b, co sta\u0142o si\u0119 punktem odniesienia dla narodu. W czasie stanu wojennego plac przed pomnikiem sta\u0142 si\u0119 centrum oporu \u2013 miejscem manifestacji, modlitw i sk\u0142adania kwiat\u00f3w. To tutaj modli\u0142 si\u0119 p\u00f3\u017aniej papie\u017c Jan Pawe\u0142 II.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"1176\" src=\"https:\/\/cdn.gdansk1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/40\/2026\/03\/image-24.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5681\" srcset=\"https:\/\/cdn.gdansk1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/40\/2026\/03\/image-24.png 1200w, https:\/\/cdn.gdansk1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/40\/2026\/03\/image-24-300x294.png 300w, https:\/\/cdn.gdansk1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/40\/2026\/03\/image-24-768x753.png 768w, https:\/\/cdn.gdansk1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/40\/2026\/03\/image-24-696x682.png 696w, https:\/\/cdn.gdansk1.one\/wp-content\/uploads\/sites\/40\/2026\/03\/image-24-1068x1047.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Dzi\u015b \u201eTrzy Krzy\u017ce\u201d stoj\u0105ce przed Stoczni\u0105 Gda\u0144sk\u0105 to nie tylko zabytek wpisany do rejestru d\u00f3br kultury narodowej. To zmaterializowana pami\u0119\u0107, kt\u00f3ra przypomina o cenie wolno\u015bci i godno\u015bci. Wies\u0142aw Szy\u015blak, projektuj\u0105c ten monument, zostawi\u0142 miastu \u015blad, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 przestrog\u0105 i nadziej\u0105 dla kolejnych pokole\u0144.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Najbardziej przejmuj\u0105ce historie rodz\u0105 si\u0119 na styku osobistych los\u00f3w i wielkich dziejowych wira\u017cy. Posta\u0107 Wies\u0142awa Szy\u015blaka \u2013 in\u017cyniera architekta i wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcy koncepcji Pomnika Poleg\u0142ych Stoczniowc\u00f3w 1970 \u2013 jest tego doskona\u0142ym przyk\u0142adem. Jego \u017cycie splot\u0142o si\u0119 nierozerwalnie z histori\u0105 Gda\u0144ska, tragedi\u0105 robotniczych protest\u00f3w i narodzinami symbolu, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 uosobieniem pami\u0119ci, godno\u015bci oraz walki o wolno\u015b\u0107, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":448,"featured_media":5667,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1169],"tags":[3151,3462,3106,3455,3457,3461,3454,3460,3456,3382,3453,3459,3458,3464],"moimportance":[81],"motype":[1159],"moformat":[93],"class_list":{"0":"post-5702","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-jobs","8":"tag-architektura","9":"tag-bogdan-pietruszka","10":"tag-gdansk","11":"tag-grudzien-70","12":"tag-historia-polski","13":"tag-pamiec","14":"tag-pomnik-poleglych-stoczniowcow-1970","15":"tag-prl","16":"tag-solidarnosc","17":"tag-stocznia-gdanska","18":"tag-trzy-krzyze","19":"tag-wieslaw-szyslak","20":"tag-wolnosc","21":"tag-zabytki-gdanska","22":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","23":"motype-eternal","24":"moformat-longrid-korotka"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5702","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/448"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5702"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5702\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5703,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5702\/revisions\/5703"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5667"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5702"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5702"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5702"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=5702"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=5702"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=5702"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}