{"id":4067,"date":"2024-09-02T22:42:05","date_gmt":"2024-09-02T20:42:05","guid":{"rendered":"https:\/\/gdansk1.one\/?p=4067"},"modified":"2024-09-30T13:04:42","modified_gmt":"2024-09-30T11:04:42","slug":"jak-wytwarzano-cegly-na-pomorzu-w-czasach-starozytnych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/eternal\/jak-wytwarzano-cegly-na-pomorzu-w-czasach-starozytnych-4067","title":{"rendered":"Jak wytwarzano ceg\u0142y na Pomorzu w czasach staro\u017cytnych"},"content":{"rendered":"\n

Dlaczego biblijna Wie\u017ca Babel nie przetrwa\u0142a? Poniewa\u017c by\u0142a zbudowana z ceg\u0142y suszonej \u2013 niewypalonej gliny. Od tego czasu ludzko\u015b\u0107 wynalaz\u0142a i udoskonali\u0142a wiele innowacyjnych materia\u0142\u00f3w budowlanych, ale najbardziej praktycznym i najcz\u0119\u015bciej u\u017cywanym materia\u0142em do budowy r\u00f3\u017cnych konstrukcji by\u0142a ceg\u0142a, pisze portal gdansk1.one<\/a>. Gda\u0144sk jako miasto handlowe r\u00f3wnie\u017c wykorzystywa\u0142 ceg\u0142y do tego celu. Warto wiedzie\u0107, jak ten proces przebiega\u0142 na Pomorzu.<\/p>\n\n\n\n

Ceg\u0142y w budownictwie miejskim<\/h2>\n\n\n\n

Historia wykorzystania cegie\u0142 przez cz\u0142owieka si\u0119ga 5000 lat wstecz. Jednak\u017ce ze wzgl\u0119du na to, \u017ce proces produkcji nie by\u0142 doskona\u0142y, zosta\u0142 on zapomniany na jaki\u015b czas jako materia\u0142 kr\u00f3tkotrwa\u0142y. Produkcja cegie\u0142 w Europie zosta\u0142a wznowiona dopiero w XII wieku. W tym czasie najaktywniej rozwija\u0142a si\u0119 budowa miast, kszta\u0142towa\u0142y si\u0119 nowe style i pojawi\u0142a si\u0119 moda na du\u017ce okna, co by\u0142o prawie niemo\u017cliwe ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 wag\u0119 kamieni, kt\u00f3re by\u0142y g\u0142\u00f3wnym materia\u0142em budowlanym. Postawi\u0142o to nowe wyzwania przed architektami, kt\u00f3rzy musieli znale\u017a\u0107 wyj\u015bcie z sytuacji. Spr\u00f3bowali wypali\u0107 znane ju\u017c ceg\u0142y w wysokich temperaturach i to zadzia\u0142a\u0142o. Rezultatem by\u0142 lekki, stosunkowo niedrogi i mniej pracoch\u0142onny materia\u0142 ni\u017c kamie\u0144. Umo\u017cliwi\u0142o to realizacj\u0119 fantastycznych projekt\u00f3w architektonicznych, kt\u00f3re do tej pory wydawa\u0142y si\u0119 dziwacznie odleg\u0142e. Do dzi\u015b przetrwa\u0142o ca\u0142kiem sporo budynk\u00f3w z tamtych czas\u00f3w, kt\u00f3re arty\u015bci nazywaj\u0105 obecnie \u201eceglanym gotykiem\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Gda\u0144ska ceg\u0142a<\/h2>\n\n\n\n

Ceg\u0142a by\u0142a g\u0142\u00f3wnym materia\u0142em budowlanym Hanzy, do kt\u00f3rej w \u015bredniowieczu nale\u017ca\u0142 Gda\u0144sk.  Istnia\u0142y ku temu wszelkie warunki: wok\u00f3\u0142 miasta znajduj\u0105 si\u0119 z\u0142o\u017ca gliny, kt\u00f3ra najlepiej nadaje si\u0119 do produkcji cegie\u0142. Do dzi\u015b w regionie istniej\u0105 du\u017ce wyrobiska, kt\u00f3re pozosta\u0142y po wydobyciu surowc\u00f3w do jej produkcji. Glin\u0119 oczyszczano na miejscu ze wszystkich zb\u0119dnych rzeczy: kamieni, korzeni i innych zanieczyszcze\u0144, umieszczano w du\u017cych beczkach i nape\u0142niano wod\u0105. Nast\u0119pnie transportowano j\u0105 do o\u015brodk\u00f3w, w kt\u00f3rych odbywa\u0142a si\u0119 dalsza obr\u00f3bka. Miejsce, w kt\u00f3rym wypalano glin\u0119, musia\u0142o by\u0107 do\u015b\u0107 du\u017ce, poniewa\u017c ca\u0142y proces by\u0142 czasoch\u0142onny, a zapotrzebowanie na ceg\u0142y ogromne, wi\u0119c potrzebna by\u0142a przestrze\u0144 na czas transportu produktu ko\u0144cowego. Po jego dostarczeniu inni pracownicy dok\u0142adnie mieszali mokr\u0105 glin\u0119 do jednolitej konsystencji, pakowali j\u0105 do specjalnych form, smaruj\u0105c je wod\u0105, aby unikn\u0105\u0107 przywierania.<\/p>\n\n\n\n

Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce przed masowym wykorzystaniem cegie\u0142 do rozwoju miasta, \u00f3wczesne w\u0142adze oficjalnie zatwierdzi\u0142y wymiary cegie\u0142, rodzaj \u015bredniowiecznego ISO. Mia\u0142o to na celu zapewnienie, \u017ce fasady miasta wygl\u0105daj\u0105 tak samo. Chocia\u017c mo\u017cna by\u0142o sk\u0142ada\u0107 indywidualne zam\u00f3wienia, by\u0142y one dro\u017csze, poniewa\u017c trzeba by\u0142o wykona\u0107 specjalne rozmiary, aby dopasowa\u0107 je do zam\u00f3wienia.<\/p>\n\n\n\n

Po zapakowaniu glina w formach by\u0142a zag\u0119szczana i pozostawiana na otwartym s\u0142o\u0144cu, a nast\u0119pnie pod wiatami do wyschni\u0119cia na kilka tygodni, aby chroni\u0107 j\u0105 przed deszczem.<\/p>\n\n\n\n

Po wysuszeniu ceg\u0142y umieszczano w specjalnych piecach, rozpalano ogie\u0144 i utrzymywano go przez kilka dni. Wymaga\u0142o to starannej kontroli, poniewa\u017c temperatura musia\u0142a by\u0107 wysoka, oko\u0142o 900-1000\u00b0C, i stabilna. Os\u0142abienie ognia oznacza\u0142o utrat\u0119 ca\u0142ej partii, poniewa\u017c ceg\u0142y sta\u0142yby si\u0119 kruche i nie nadawa\u0142yby si\u0119 do budowy. Dlatego do tej pracy wybrano najbardziej odpowiedzialnych i do\u015bwiadczonych murarzy. Po ostygni\u0119ciu ceg\u0142y by\u0142y wyjmowane z pieca i dostarczane na plac budowy. Proces ten odbywa\u0142 si\u0119 bez przerwy, wymaga\u0142 du\u017cej liczby pracownik\u00f3w i zajmowa\u0142 du\u017co czasu. Oczywi\u015bcie ludzie ca\u0142y czas starali si\u0119 usprawni\u0107 i zmechanizowa\u0107 ten proces, ale dopiero w XIX wieku, wraz z wynalezieniem prasy i pieca pier\u015bcieniowego, sta\u0142 si\u0119 on mniej r\u0119czny i pracoch\u0142onny. Nieco p\u00f3\u017aniej zacz\u0119to produkowa\u0107 ceg\u0142\u0119 klinkierow\u0105 i wykorzystywa\u0107 j\u0105 do dekoracji elewacji.<\/p>\n\n\n\n

\u015aredniowieczny Gda\u0144sk zbudowany by\u0142 z ceg\u0142y. Z tego materia\u0142u wznoszono niemal wszystkie budynki<\/a> w mie\u015bcie. Aby zobaczy\u0107 zakres wykorzystania tego materia\u0142u, pos\u0142u\u017cymy si\u0119 nast\u0119puj\u0105cym przyk\u0142adem. Budynek Szko\u0142y Szermierki z XVII wieku zosta\u0142 zbudowany z 620 tysi\u0119cy cegie\u0142, a to tylko jeden budynek i to nie najwi\u0119kszy w mie\u015bcie. Mo\u017cna sobie tylko wyobrazi\u0107, jaki ogrom pracy w\u0142o\u017cyli gda\u0144szczanie w rozw\u00f3j miasta.<\/p>\n\n\n\n

Po II wojnie \u015bwiatowej<\/a> niestety wi\u0119kszo\u015b\u0107 zabytkowych budynk\u00f3w zosta\u0142a zniszczona. Ale zniszczone miasto zosta\u0142o ponownie odbudowane z cegie\u0142.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Materia\u0142 na przestrzeni wiek\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

Jak wida\u0107, na przestrzeni dziej\u00f3w cegielnictwo by\u0142o wa\u017cnym rzemios\u0142em dla Gda\u0144ska.  Tworzy\u0142o ono miejsca pracy dla gda\u0144szczan i przyczyni\u0142o si\u0119 do rozwoju miasta i jego przekszta\u0142cenia w pi\u0119kn\u0105 europejsk\u0105 osad\u0119 z w\u0142asnymi preferencjami architektonicznymi i estetycznymi. I cho\u0107 niestety znaczna cz\u0119\u015b\u0107 tych historycznych budynk\u00f3w zosta\u0142a utracona, to nie z powodu krucho\u015bci materia\u0142u, z kt\u00f3rego zosta\u0142y zbudowane, a jedynie z powodu czynnika ludzkiego, g\u0142\u00f3wnie z powodu dzia\u0142a\u0144 wojennych II wojny \u015bwiatowej. Jednak nawet dzi\u015b istniej\u0105 budynki, kt\u00f3re przypominaj\u0105 nam o wielko\u015bci ludzkiej pracy i ogromnych wysi\u0142kach w\u0142o\u017conych w budow\u0119 miasta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dlaczego biblijna Wie\u017ca Babel nie przetrwa\u0142a? Poniewa\u017c by\u0142a zbudowana z ceg\u0142y suszonej \u2013 niewypalonej gliny. Od tego czasu ludzko\u015b\u0107 wynalaz\u0142a i udoskonali\u0142a wiele innowacyjnych materia\u0142\u00f3w budowlanych, ale najbardziej praktycznym i najcz\u0119\u015bciej u\u017cywanym materia\u0142em do budowy r\u00f3\u017cnych konstrukcji by\u0142a ceg\u0142a, pisze portal gdansk1.one. Gda\u0144sk jako miasto handlowe r\u00f3wnie\u017c wykorzystywa\u0142 ceg\u0142y do tego celu. Warto wiedzie\u0107, jak […]<\/p>\n","protected":false},"author":312,"featured_media":4001,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1169],"tags":[2141,3080,3076,3075,3077,3074,3073,3078,2071,3079],"motype":[1159],"moformat":[2626],"moimportance":[81],"class_list":{"0":"post-4067","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-jobs","8":"tag-biznes-w-gdansku","9":"tag-cegla","10":"tag-cegly","11":"tag-cegly-w-budownictwie-miejskim","12":"tag-gdanska-cegla","13":"tag-jak-wytwarzano-cegly","14":"tag-jak-wytwarzano-cegly-na-pomorzu-w-czasach-starozytnych","15":"tag-material-na-przestrzeni-wiekow","16":"tag-praca-w-gdansku","17":"tag-wiekszosc-zabytkowych-budynkow","18":"motype-eternal","19":"moformat-2626","20":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4067","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/312"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4067"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4067\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4074,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4067\/revisions\/4074"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4001"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4067"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4067"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4067"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4067"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4067"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4067"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}