{"id":3933,"date":"2024-08-29T17:04:25","date_gmt":"2024-08-29T15:04:25","guid":{"rendered":"https:\/\/gdansk1.one\/?p=3933"},"modified":"2024-09-01T00:40:49","modified_gmt":"2024-08-31T22:40:49","slug":"historia-galicyjskiego-towarzystwa-sokol-w-gdansku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/eternal\/historia-galicyjskiego-towarzystwa-sokol-w-gdansku-3933","title":{"rendered":"Historia Galicyjskiego Towarzystwa \u201eSok\u00f3\u0142\u201d w Gda\u0144sku"},"content":{"rendered":"\n

Towarzystwo \u201eSok\u00f3\u0142\u201d by\u0142o jednym z najwi\u0119kszych i najbardziej wp\u0142ywowych ukrai\u0144skich stowarzysze\u0144 publicznych na pocz\u0105tku XX wieku. Jednoczy\u0142o m\u0142odzie\u017c, promowa\u0142o wychowanie fizyczne, \u015bwiadomo\u015b\u0107 narodow\u0105 i samoorganizacj\u0119. W Galicji \u201eSok\u00f3\u0142\u201d mia\u0142 szczeg\u00f3lne znaczenie, poniewa\u017c region ten by\u0142 jednym z centr\u00f3w ukrai\u0144skiego ruchu narodowego. Po I wojnie \u015bwiatowej i upadku Cesarstwa Austro-W\u0119gierskiego wielu Galicjan, w tym cz\u0142onk\u00f3w \u201cSoko\u0142a\u201d, wyemigrowa\u0142o do r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w europejskich, w tym do Niemiec. Niekt\u00f3rzy z nich osiedlili si\u0119 w Gda\u0144sku, gdzie kontynuowali swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, jak podaje strona gdansk1.one<\/a>. W tym artykule opowiemy bardziej szczeg\u00f3\u0142owo o historii Galicyjskiego Towarzystwa \u201eSok\u00f3\u0142\u201d w Wolnym Mie\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tki <\/h2>\n\n\n\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Towarzystwa \u201eSok\u00f3\u0142\u201d rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w Gda\u0144sku jeszcze przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105. W 1894 roku powsta\u0142 pierwszy oddzia\u0142 tego stowarzyszenia. Przyst\u0105pi\u0142o do niego w\u00f3wczas 21 os\u00f3b. Opracowany zosta\u0142 statut, zgodnie z kt\u00f3rym celem dzia\u0142alno\u015bci mia\u0142o by\u0107 podnoszenie sprawno\u015bci fizycznej i umacnianie wi\u0119zi spo\u0142ecznych poprzez gimnastyk\u0119 zespo\u0142ow\u0105 i publiczne pokazy gimnastyczne, a tak\u017ce poprzez zabawy, \u015bpiew, czytelnictwo i podr\u00f3\u017ce. <\/p>\n\n\n\n

Zim\u0105 1895 roku w Gda\u0144sku zosta\u0142o zorganizowane pierwsze oficjalne spotkanie Soko\u0142a. Pod koniec spotkania liczba cz\u0142onk\u00f3w Towarzystwa wzros\u0142a do 38. Z akt policyjnych wynika, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w pochodzi\u0142a spoza Gda\u0144ska i Kaszub. Tworzyli oni wi\u0119c co\u015b w rodzaju si\u0142y desantowej w\u015br\u00f3d polskiej mniejszo\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, tylko m\u0119\u017cczy\u017ani w Gda\u0144sku mogli do\u0142\u0105czy\u0107 do Towarzystwa \u201eSok\u00f3\u0142\u201d. \u00d3wczesna polska konstytucja zabrania\u0142a kobietom wst\u0119powania do jakichkolwiek stowarzysze\u0144. Jednak spotkania \u201cSoko\u0142a\u201d by\u0142y otwarte dla publiczno\u015bci, wi\u0119c ka\u017cdy ch\u0119tny, w tym kobiety, mogli w nich uczestniczy\u0107. <\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n

Spotkania Towarzystwa \u201eSok\u00f3\u0142\u201d w Gda\u0144sku odbywa\u0142y si\u0119 zazwyczaj w pierwszy poniedzia\u0142ek miesi\u0105ca w restauracji Upleger. W pobli\u017cu restauracji znajdowa\u0142 si\u0119 ogr\u00f3d, w kt\u00f3rym cz\u0142onkowie organizacji uprawiali sport, gdy pozwala\u0142a na to pogoda. <\/p>\n\n\n\n

W 1895 roku gda\u0144skie ugrupowanie przyst\u0105pi\u0142o do Towarzystwa Soko\u0142\u00f3w Polskich w Niemczech. Od tego czasu mieszka\u0144cy Gda\u0144ska uczestniczyli w okr\u0119gowych zjazdach \u201eSoko\u0142a\u201d, podczas kt\u00f3rych brali udzia\u0142 w zawodach sportowych i pokazach gimnastycznych. Celem towarzystwa gimnastycznego by\u0142o szkolenie kadr dla polskiego wojska, a wiara w jego powstanie by\u0142a mocna. By\u0107 mo\u017ce dlatego wi\u0119cej uwagi po\u015bwi\u0119cano treningowi fizycznemu i wychowaniu patriotycznemu ni\u017c rozrywce. Ich dzia\u0142alno\u015b\u0107 by\u0142a monitorowana przez lokaln\u0105 policj\u0119.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku XX wieku dzia\u0142alno\u015b\u0107 gda\u0144skiego \u201eSoko\u0142a\u201d zosta\u0142a zawieszona. Organizacja liczy\u0142a w\u00f3wczas zaledwie dwudziestu cz\u0142onk\u00f3w. Towarzystwo wznowi\u0142o swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w 1910 roku. By\u0107 mo\u017ce przyczyni\u0142y si\u0119 do tego huczne obchody 500-lecia bitwy pod Grunwaldem w Krakowie, na kt\u00f3re zjecha\u0142y si\u0119 zjazdy \u201eSoko\u0142a\u201d ze wszystkich polskich powiat\u00f3w. W tym czasie zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c znowelizowany statut stowarzyszenia. Zgodnie z nowymi zasadami do organizacji mog\u0142y wst\u0119powa\u0107 kobiety, ale gda\u0144ski \u201eSok\u00f3\u0142\u201d nadal by\u0142 zdominowany przez m\u0119\u017cczyzn. <\/p>\n\n\n\n

Wraz z wybuchem I wojny \u015bwiatowej wielu Soko\u0142\u00f3w zosta\u0142o powo\u0142anych do pruskiej armii. W 1918 roku kierownictwo \u201eSoko\u0142a\u201d podj\u0119\u0142o decyzj\u0119 o czasowym ograniczeniu \u0107wicze\u0144 gimnastycznych na rzecz musztry i zaj\u0119\u0107 paramilitarnych. Ch\u0142opcy wst\u0105pili do tajnej Organizacji Wojskowej Pomorza i Stra\u017cy Ludowej, kt\u00f3ra dba\u0142a o porz\u0105dek i bezpiecze\u0144stwo publiczne oraz broni\u0142a Polak\u00f3w przed Niemcami. Po wybuchu Powstania Wielkopolskiego wielu Soko\u0142\u00f3w zasili\u0142o si\u0142y powsta\u0144cze, a ci, kt\u00f3rzy pozostali w domach, przygotowywali si\u0119 do zbrojnego przej\u0119cia Pomorza.<\/p>\n\n\n\n

Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, \u201eSok\u00f3\u0142\u201d odegra\u0142 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu \u015bwiadomej m\u0142odzie\u017cy w Gda\u0144sku. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Towarzystwo \u201eSok\u00f3\u0142\u201d by\u0142o jednym z najwi\u0119kszych i najbardziej wp\u0142ywowych ukrai\u0144skich stowarzysze\u0144 publicznych na pocz\u0105tku XX wieku. Jednoczy\u0142o m\u0142odzie\u017c, promowa\u0142o wychowanie fizyczne, \u015bwiadomo\u015b\u0107 narodow\u0105 i samoorganizacj\u0119. W Galicji \u201eSok\u00f3\u0142\u201d mia\u0142 szczeg\u00f3lne znaczenie, poniewa\u017c region ten by\u0142 jednym z centr\u00f3w ukrai\u0144skiego ruchu narodowego. Po I wojnie \u015bwiatowej i upadku Cesarstwa Austro-W\u0119gierskiego wielu Galicjan, w tym cz\u0142onk\u00f3w \u201cSoko\u0142a\u201d, […]<\/p>\n","protected":false},"author":311,"featured_media":3850,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1167],"tags":[2954,2532,2945,2531,2533,2147,2567,2952,2530,2953],"moimportance":[81],"motype":[1159],"moformat":[83],"class_list":{"0":"post-3933","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-education","8":"tag-sokol-w-gdansku","9":"tag-edukacja","10":"tag-edukacja-szkolna-w-gdansku","11":"tag-edukacja-w-gdansku","12":"tag-edukacja-w-gdansku-w-xvii-wieku","13":"tag-edukacja-w-polsce","14":"tag-edukacja-w-przeszlosci","15":"tag-historia-galicyjskiego-towarzystwa-sokol-w-gdansku","16":"tag-jak-wygladala-edukacja","17":"tag-sokol","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3933","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/311"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3933"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3933\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3937,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3933\/revisions\/3937"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3850"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3933"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3933"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3933"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3933"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3933"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3933"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}