{"id":3320,"date":"2024-06-27T23:46:00","date_gmt":"2024-06-27T21:46:00","guid":{"rendered":"https:\/\/gdansk1.one\/?p=3320"},"modified":"2024-06-30T23:49:13","modified_gmt":"2024-06-30T21:49:13","slug":"historia-biblioteki-gdanskiej-polskiej-akademii-nauk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/eternal\/historia-biblioteki-gdanskiej-polskiej-akademii-nauk-3320","title":{"rendered":"Historia Biblioteki Gda\u0144skiej Polskiej Akademii Nauk"},"content":{"rendered":"\n

W minionych wiekach biblioteki cieszy\u0142y si\u0119 du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105. Ka\u017cda zamo\u017cna rodzina w swojej posiad\u0142o\u015bci mia\u0142a w\u0142asn\u0105 bibliotek\u0119, poniewa\u017c czytanie by\u0142o uwa\u017cane za bardzo dobre hobby, kt\u00f3re mia\u0142o pozytywny wp\u0142yw na samorozw\u00f3j. W tym materiale na gdansk1.one<\/a> bardziej szczeg\u00f3\u0142owo opowiemy o tym, czym by\u0142a Gda\u0144ska Biblioteka.<\/p>\n\n\n\n

Powstanie<\/h2>\n\n\n\n

W 1596 roku w Gda\u0144sku powsta\u0142a Biblioteka. By\u0142a to druga najstarsza Biblioteka Publiczna we wsp\u00f3\u0142czesnej Polsce po Bibliotece Jagiello\u0144skiej w Krakowie. Pocz\u0105tkowo nazywa\u0142a si\u0119 Biblioteka Rady Miejskiej Gda\u0144ska, nast\u0119pnie Biblioteka Miejska, a obecnie Biblioteka Gda\u0144skiej Akademii Nauk. <\/p>\n\n\n\n

W\u0142adze miasta postanowi\u0142y za\u0142o\u017cy\u0107 tak\u0105 bibliotek\u0119, bo stara\u0142y si\u0119 zapewni\u0107 Gda\u0144skiemu Gimnazjum niezb\u0119dne podr\u0119czniki. Dawne biblioteki klasztorne, kt\u00f3re pozosta\u0142y w Gda\u0144sku po zniesieniu przez reformacj\u0119 klasztor\u00f3w, nie spe\u0142ni\u0142y oczekiwa\u0144 szko\u0142y protestanckiej, dlatego powstanie nowej biblioteki by\u0142o wa\u017cne. <\/p>\n\n\n\n

Ta kolekcja ksi\u0105\u017cek powsta\u0142a na podstawie kolekcji 1161 ksi\u0105\u017cek. Wszystkie te ksi\u0105\u017cki zosta\u0142y podarowane przez w\u0142oskiego humanist\u0119 Jana Bonifacio. Podczas podr\u00f3\u017cy morskiej z Anglii w sierpniu 1591 roku jego statek rozbi\u0142 si\u0119 w Zatoce Gda\u0144skiej. W\u0142ochowi uda\u0142o si\u0119 uratowa\u0107 cz\u0142owieka wraz z najbogatsz\u0105 kolekcj\u0105 ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re nast\u0119pnie otrzyma\u0142 w nagrod\u0119. Po podarowaniu tych ksi\u0105\u017cek Gda\u0144skowi Bonifacio otrzyma\u0142 do\u017cywotnie utrzymanie w miejscowym domu profesor\u00f3w. Do daru W\u0142ocha do\u0142\u0105czyli w\u00f3wczas polscy teologowie i prawnicy, kt\u00f3rzy podarowali oko\u0142o 4000 ksi\u0105\u017cek.<\/p>\n\n\n\n

Dalsze losy biblioteki<\/h2>\n\n\n\n

Z roku na rok Biblioteka Gda\u0144ska wci\u0105\u017c powi\u0119ksza\u0142a sw\u00f3j asortyment. Na pocz\u0105tku XIX wieku by\u0142o ju\u017c oko\u0142o 26 tysi\u0119cy ksi\u0105\u017cek. Od czasu do czasu bibliotek\u0119 uzupe\u0142niali ksi\u0105\u017ckami naukowcy i badacze, w szczeg\u00f3lno\u015bci w 1879 roku polski bibliofil Jan Uphagen podarowa\u0142 w\u0142asn\u0105 kolekcj\u0119 ksi\u0105\u017cek. Biblioteka zosta\u0142a nast\u0119pnie wzbogacona o zbiory przyrodnika Franciszka Menge, Augusta Bertlinga i zachodnio-Rosyjskiego Towarzystwa Historycznego. Na pocz\u0105tku XX wieku kolekcja ksi\u0105\u017cek liczy\u0142a 111 tysi\u0119cy ksi\u0105\u017cek.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wraz z wybuchem II wojny \u015bwiatowej Biblioteka Gda\u0144ska uleg\u0142a znacznym zniszczeniom. Z tego budynku Niemcy wywie\u017ali najcenniejsze ksi\u0105\u017cki, starodruki i r\u0119kopisy. W czasie wojny biblioteka zawiesi\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107. W tym okresie wa\u017cne by\u0142o zachowanie zbior\u00f3w ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re by\u0142y niezwyk\u0142\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 polskiej kultury i historii. Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej bibliotek\u0119 czeka\u0142 trudny okres odbudowy. W wyniku powojennej kampanii odbudowy pracownicy biblioteki odzyskali oko\u0142o 80 tysi\u0119cy cennych ksi\u0105\u017cek. Ponadto uda\u0142o si\u0119 rozszerzy\u0107 zbiory. Na przyk\u0142ad dodano bibliotek\u0119 Gda\u0144skiego Towarzystwa Naukowego. <\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c w 2005 roku Biblioteka Gda\u0144ska liczy\u0142a oko\u0142o 800 000 ksi\u0105\u017cek. Od 2024 roku katalog Biblioteki Gda\u0144skiej zawiera ponad milion sztuk, w tym wiele unikalnych przedmiot\u00f3w, takich jak \u015bredniowieczne tablice woskowe i odr\u0119czny Msza\u0142 Krzy\u017cacki, pierwszy drukowany Atlas morski, kolekcja rycin muzycznych Georga Knoffa, kolekcja wszystkich drukowane prace Johannesa Heweliusza oraz fotografie z XIX wieku Gda\u0144ska wydrukowane na papierze solnym. Zbi\u00f3r r\u0119kopis\u00f3w liczy prawie 12 tysi\u0119cy sztuk, w tym 389 r\u0119kopis\u00f3w \u015bredniowiecznych, g\u0142\u00f3wnie z bibliotek ko\u015bcielnych i klasztornych w Gda\u0144sku. Godne uwagi s\u0105 fragmenty tekst\u00f3w biblijnych z X i XI wieku, kodeksy z XII wieku tre\u015bci religijnych, autograf Marcina Lutra, notatki Filipa Melanchtona i Immanuela Kanta oraz bogata kolekcja r\u0119kopis\u00f3w muzycznych. Kolekcja kartograficzna liczy ponad 12 tysi\u0119cy sztuk. Obejmuje atlasy, arkusze map, plany i kilka globus\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W minionych wiekach biblioteki cieszy\u0142y si\u0119 du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105. Ka\u017cda zamo\u017cna rodzina w swojej posiad\u0142o\u015bci mia\u0142a w\u0142asn\u0105 bibliotek\u0119, poniewa\u017c czytanie by\u0142o uwa\u017cane za bardzo dobre hobby, kt\u00f3re mia\u0142o pozytywny wp\u0142yw na samorozw\u00f3j. W tym materiale na gdansk1.one bardziej szczeg\u00f3\u0142owo opowiemy o tym, czym by\u0142a Gda\u0144ska Biblioteka. Powstanie W 1596 roku w Gda\u0144sku powsta\u0142a Biblioteka. By\u0142a to […]<\/p>\n","protected":false},"author":319,"featured_media":3214,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1167],"tags":[2569,2567,2570,2152,2571,2565,2568,2563,2566,2572],"motype":[1159],"moformat":[83],"moimportance":[81],"class_list":{"0":"post-3320","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-education","8":"tag-ciekawostki-o-oswiacie","9":"tag-edukacja-w-przeszlosci","10":"tag-nauka-w-gdansku","11":"tag-oswiata-w-gdansku","12":"tag-pedagodzy","13":"tag-placowki-oswiatowe","14":"tag-placowki-oswiatowe-w-gdansku","15":"tag-rozwoj-oswiaty","16":"tag-szkoly","17":"tag-znani-naukowcy","18":"motype-eternal","19":"moformat-vlasna","20":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3320","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/319"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3320"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3320\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3324,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3320\/revisions\/3324"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3214"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3320"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3320"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3320"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3320"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3320"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/gdansk1.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3320"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}